Innoveren = Concurreren

Innoveren = Concurreren

Hoe duurzaam concurrentievoordeel te behalen door als overheid in te spelen op innovaties uit de maatschappij? Een groot deel van de Nederlandse economie is gebaseerd op fossiele grondstoffen, o.a. aardolie, aardgas en kolen. Het cluster in de Rotterdamse haven rondom de raffinage en distributie van aardolie-achtige mineralen bijvoorbeeld is erg groot en belangrijk voor onze economie. Maar in een wereld van grote onzekerheden is één ding zeker: dit cluster gaat krimpen. De vraag is: wat zetten we ervoor in de plaats? Hoe zorgen we dat al die mensen die nu in deze sectoren werkzaam zijn straks ook werk hebben? En waar kunnen toeleveranciers en transportbedrijven in de toekomst hun geld mee verdienen? We moeten onze economie omvormen naar een houdbaar toekomstmodel. Zowel qua duurzaamheid als economisch. Een omwenteling van fossiel naar groen, van lineair naar circulair, van recyclen naar upcyclen en van bezit naar ruilen of huren is daarvoor nodig. Maar zo’n transitie is geen zelfrijzend bakmeel. Er zullen vele innovaties nodig zijn om de omschakeling naar een duurzame economie te maken. Technische innovaties, sociale innovaties en nieuwe businessmodellen. Deze innovaties zorgen er ook voor dat het bedrijfsleven competitief blijft. Concurreren is dus innoveren. Maar omgekeerd geldt ook dat innovaties onderling concurreren. In de survival of the fittest zal blijken welke innovatie, welke product of dienst, zal zegevieren. Innoveren is dus concurreren. De overheid heeft in het technologisch innovatiesysteem een belangrijke rol, om bedrijven te helpen zich fit te maken voor de toekomst. Koplopers in verduurzaming (o.a. Denemarken en Duitsland) hebben ambitieuze en langjarige doelstellingen geformuleerd, investeren veel in kennis en ondersteunen innovatie met publieke middelen. En ook maken ze keuzes op basis van hun sterke kanten. Voor Nederland zou dit betekenen dat er kansen liggen in de agrofood, procesindustrie, logistiek en afvalindustrie. Daarnaast blijkt Nederland met name goed in de processen vóór de productie (o.a. ontwerp/design) en ná de productie (distributie, logistiek). Binnen sectoren zou men vooral op zoek moeten gaan naar het optimaal exploiteren van niches in de wereldmarkt. Ontwikkeling van deze niches kan worden bereikt door samen te werken met veeleisende gebruikers in de thuismarkt. Bij elke innovatie, en zeker die met overheidsgeld wordt ondersteund, zou de samenwerking met ketenpartners en de doorontwikkeling tezamen met gebruikers een voorwaarde moeten zijn. De overheid kan als launching customer ook zo’n gebruiker zijn. Omdat innovatie inherent onzeker is (het is niet van tevoren duidelijk welke producten succesvol zullen worden) kan niet op voorhand gekozen worden voor bepaalde technologieën, producten of diensten. Het is daarom veel waardevoller om met verschillende marktpartijen samen te werken en een pijplijn of portfolio van innovaties te op te tuigen. Na elke productfase zullen de meest succesvolle technologieën, producten en diensten geselecteerd worden voor een volgende fase, tot uiteindelijk enkele kampioenen overblijven. Dit gedachtengoed is door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu toegepast in het kader van de duurzame brandstofvisie. Daar is nagegaan in welke ontwikkelingsfase de verschillende product-marktcombinaties – dat wil zeggen een combinatie van een voertuigsegment (personenvoertuigen, bussen, vracht enz.) en brandstof (elektrisch, waterstof, hernieuwbaar gas enz.) zich bevinden, en op welke manier innovatie ondersteund kan worden. Het denkkader rondom innoveren wordt momenteel breder uitgetest op 5 IenM transities.  Teun Morselt Blueconomy  ...

Lees verder

Brief van de voorzitters van de 5 transitieagenda’s aan de formateur

Brief van de voorzitters van de 5 transitieagenda’s aan de formateur

Het Kabinet en de grote maatschappelijke partijen hebben op 24 januari 2017 het grondstoffenakkoord getekend. De grondstoffen transitie en Circulaire Economie zijn belangrijke maatschappelijke transities die vergeten dreigen te worden tijdens de formatie, terwijl er momenteel geen middelen voor gereserveerd zijn in de departementale begrotingen. Dit terwijl de uitdagingen in onder meer technisch, economisch en bestuurlijk opzicht groot zijn. TNO heeft onlangs becijferd dat ook de kansen groot zijn, met meer dan 7 miljard euro aan toegevoegde economische waarde en meer dan 50.000 arbeidsplaatsen. Maar deze worden niet vanzelf gerealiseerd. De noodzaak tot actie is groot, gezien de economische, klimatologische en milieukundige urgentie. De kansen voor Nederland liggen er om koploper te worden op dit terrein. Ook voor Nederland als handelsland, met een goede economie en infrastructuur voor de distributie van grondstoffen. Het maatschappelijke draagvlak voor circuaire economie neemt snel toe: inmiddels staat de teller op ruim 325 maatschappelijke organisaties die het akkoord ondertekend hebben. In mei 2017 zijn vijf transitieteams van start gegaan met het opstellen van transitieagenda’s. De voorzitters van de transitieteams voor biomassa en voedsel, kunststoffen, maakindustrie, bouw en consumptiegoederen doen een oproep aan de informateur om de circulaire economie speerpunt te maken in het overheidsbeleid. brief voorzitters transitieteams circulaire economie aan informateur Emmo Meijer – voorzitter transitieteam biomassa en voedsel Jos Keurentjes – voorzitter transitieteam kunststoffen Elphi Nelissen – voorzitter transitieteam bouw Anne-Marie Rakhorst – voorzitter transitieteam consumptiegoederen Fried Kaanen – voorzitter transitieteam...

Lees verder

Slimmer omgaan met plastic vaak genegeerd

Slimmer omgaan met plastic vaak genegeerd

Wat begon als steun in de rug voor koplopers uit het bedrijfsleven, eindigde afgelopen maand als succesvolle #Signwithasmile campagne bij Burgers’ Zoo. Daarbij vroeg Searious Business de gehele maand juni op een creatieve en confronterende manier aandacht voor het belang van minder plastic verspilling. Een stop op fossiel plastic – dat zou echt het verschil maken. “We moeten stoppen met alleen maar praten over circulaire economie, maar lef tonen met innovaties en vooral slim samenwerken.” Dat zei VNO-NCW voorzitter Hans de Boer vandaag in Den Haag bij de overhandiging van de uitkomsten van de #Signwithasmile campagne – een oproep met ruim 500.000 mensen. Hans de Boer kreeg de oproep uit handen van Willemijn Peeters, gamechanger in de wereld van plastic. Partijen als Searious Business en VNO-NCW willen zorgen voor een versnelling, zodat veel meer plastic wordt hergebruikt en er dus ook geen plastic in de oceaan terecht komt.  Bedrijven in Nederland kunnen nog veel slimmer (her)gebruik maken van plastic. “Veel bedrijven pakken hun plasticgebruik niet aan, omdat het moeilijk is om de benodigde kennis en expertise in huis te halen. “Toch moeten we daar naar toe, want het is beter voor het milieu én als je het slim doet, is er goed geld mee te verdienen”, aldus Willemijn Peeters, van Searious Business.  Iedere minuut Wereldwijd komt er iedere minuut 20.000 kilo plastic in de oceanen terecht. Op de haaienruit in het tropisch koraalrifaquarium Burgers’ Ocean maakte een meterslange doorzichtige sticker op confronterende wijze duidelijk hoe de oceaan er binnen afzienbare tijd uitziet als de plastic soep niet snel een halt wordt toegeroepen. Met een selfie totem en online konden bezoekers tekenen met hun glimlach voor minder plastic verspilling door bedrijven. Olympisch zwemkampioen Inge de Bruijn fungeerde daarbij als ambassadeur.  Koplopers Als Ocean Ambassador van Nederland werkt Willemijn Peeters vanuit haar bedrijf Searious Business met name met bedrijven en onderzoeksinstellingen aan innovatieve bedrijfsoplossingen in de bronaanpak van plasticvervuiling. De koplopers en concrete maatregelen die Searious Business met bedrijven neemt, zijn online te vinden op www.seariousbusiness.com  “Je ziet op dit moment een enorme versnelling in het aan de praat krijgen van de circulaire economie en hergebruik van grondstoffen. Nederlandse bedrijven zijn koploper. Met het nieuwe Kabinet willen we deze handschoen verder oppakken, want er is nog veel meer munt uit te slaan voor milieu én economie”, aldus Hans de Boer van VNO-NCW.  Als Ocean Ambassador van Nederland werkt Willemijn Peeters vanuit haar bedrijf Searious Business met name met bedrijven en onderzoeksinstellingen aan innovatieve bedrijfsoplossingen in de bronaanpak van plastic vervuiling. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Willemijn Peeters: 06-37284197 of...

Lees verder

SER-advies over circulaire economie

SER-advies over circulaire economie

Eind dit jaar is het SER-advies klaar over de vraag hoe het bestaande financiële instrumentarium beter is in te richten op de overgang naar een circulaire economie. Dat schrijft SER-voorzitter Mariëtte Hamer in een brief aan staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur en Milieu. In het advies zal ook aandacht zijn voor een bredere afweging. Circulaire economie vraagt om een integrale aanpak, aldus de SER-voorzitter. Dan gaat het om doelen van sociaaleconomisch beleid, zoals duurzame groei, hoge arbeidsparticipatie en een redelijke inkomensverdeling. Staatssecretaris Dijksma vroeg de SER eind vorig jaar te inventariseren welke mogelijkheden de overheid heeft om het bestaande instrumentarium van fiscaliteit, heffingen, subsidies en overige financiële prikkels beter te richten op de transitie naar een circulaire economie. In de brief aan Dijksma geeft SER-voorzitter Hamer aan hoe het daarmee staat. Ook stuurt ze Dijksma een tussentijdse rapportage over de voortgang. Inventariserende karakter De werkzaamheden in het kader van de adviesaanvraag hadden in de eerste helft van dit jaar vooral een inventariserend karakter. Zo werkte het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in opdracht van de SER aan een rapport over hoe fiscale vergroening de transitie kan steunen. Dit rapport verschijnt naar verwachting in september, maar is al grotendeels af. Een belangrijke constatering uit de studie is dat dat veel fiscale instrumenten die inspringen op energiebesparing ook positief uitwerken op vermindering van het grondstoffengebruik. Verder komt naar voren dat niet-energiegerelateerde milieuschade nu grotendeels niet onderhevig is aan belastingen en heffingen, licht de SER een tipje van de sluier op. Minder grondstofgebruik Een jaar geleden publiceerde de SER het advies Werken aan een circulaire economie; geen tijd te verliezen. Daarna kwam de staatssecretaris met het Rijksbrede programma Nederland circulair in 2050. Daarin staat onder andere het doel om in 2030 het gebruik van primaire grondstoffen te halveren. De SER moet de staatssecretaris, of meer waarschijnlijk haar opvolger, handvatten geven om dit doel te bereiken. Meer informatie: » SER-brief over tussentijdse rapportage adviesaanvraag Circulaire Economie » Tussenrapportage SER-advies circulaire economie...

Lees verder

Hulp bij circulair ondernemen #kenniskaarten #flowcharts

Hulp bij circulair ondernemen #kenniskaarten #flowcharts

Circulair ondernemen roept vaak veel vragen op. Wat is het eigenlijk? Zijn er goede voorbeelden? Kan ik circulariteit meten? Wat betekent dit voor mijn businessmodel? Voor deze en vele andere vragen biedt de Flowchart ‘Eerste Hulp Bij Circulair Ondernemen‘ een antwoord. Bekijk de vragen heen en vind partijen, programma’s en initiatieven met antwoorden. Deze kenniskaart bundelt de kerninzichten uit bijna 100 rapporten, publicaties en boeken over de circulaire economie. Een handzame gids door een jungle van informatie. Met focus op de vragen waar u als ondernemer, beleidsmaker of financier tegenaan loopt. Na de versie uit april 2016 neemt deze editie alweer de nieuwste rapporten...

Lees verder

Roadmap Strategy on Plastics

Roadmap Strategy on Plastics

Eind januari 2017 heeft de Europese Commissie een roadmap voor de strategie voor plastics in een circulaire economie gepubliceerd. De strategie zal gericht zijn op: 1) het loskoppelen van de productie van plastic van fossiele brandstoffen; 2) het verbeteren van de economie, kwaliteit en de opname van plastic recycling en hergebruik; en 3) het verminderen van het ‘lekken’ van plastic in het milieu. De mededeling wordt Q4 2017 verwacht. In voorbereiding op de strategie worden verschillende acties verkend om na te gaan welke de meeste EU toegevoegde waarde hebben en de grootste impact op de gesignaleerde problemen. Er komt nog een openbare consultatie en impact assessment. Op 8 en 9 december hebben 300 participanten key actions geformuleerd voor deze strategie. Op 20 april  2017 wordt een vervolgsessie worden georganiseerd, om de key actions concreter te maken. Deze sessies zijn onderdeel van de consultatie.  ...

Lees verder

The circular design guide – the shift is already in motion!

The circular design guide – the shift is already in motion!

The scale of what we’re designing has shifted from products, to companies, to economic systems. Who we’re designing for has expanded from a solitary user to an intimately connected web of people, spanning the globe. New tools such as artificial intelligence, the internet of things, and synthetic biology mean our design ambitions are limited only by our imagination. Meanwhile, creativity has never been more important: the global economy is stuttering and disruptive technologies challenge established business models. A radical, restorative, regenerative approach to business A new mindset for business is emerging. It’s worth around a trillion dollars, will drive innovation in tomorrow’s companies, and reshape every part of our lives. But making the shift isn’t easy. That’s why we created this guide: to help innovators create more elegant, effective, creative solutions for the circular economy. Solutions that are invaluable for people, give businesses a competitive advantage, and are regenerative for our world. What if you could redesign everything? What would you do differently? You might be questioning the health of our organisations, social systems, and business models. With good reason: companies are currently deeply rooted in a linear approach to growth – make, use, dispose. The design thinking approach that underpins this guide allows you to explore new ways to create sustainable, resilient, long-lasting value in the circular economy – giving you the creative confidence to redesign the world around you. Read more: http://www.circulardesignguide.com/ The Circular Design Guide is a collaboration between the Ellen MacArthur Foundation and...

Lees verder